ادبیات

د علمي ژبې او ادبیاتو ترمنځ توپیر

لیکنه او راټولونه: تر هر څه وړاندې ژبه د اړیکو د جوړولو وسیله ده او په ادبیاتو کې د اړیکو د ټینګولو لپاره تر ټولو اړینه وسیله ژبه ده. د ژبې او ادبیاتو ترمینځ یوه نه شلېدونکې اړیکه شتون لري او په حقیقت کې د ادبیاتو تر ټولو اړین توکی ژبه ده. همداسې چې د نقاشۍ لپاره رنګ ته اړتيا ده د ادبیاتو لپاره ژبې ته اړتيا ده. خو ژبه او ادبیات ځینې توپیرونه هم … نور ولولئ

ادبیات

فریدریش نیچه؛ انسانان د خپلو غوښتنو لپاره نورو سره اړيکې ټينګوي

ژباړه ـ سیاستوالو انسانان په دوو برخو وېشلي: توکي او دښمن، یانې یوازې یوه طبقه پېژني چې هغه هم دښمن دی. ـ زما لوړ پرواز کول هغه دي، چې لسو جملو کې یو څه ووایم چې نور وګړي دا لس جملې په یو کتاب کې وایي. ـ له نورو انسانانو سره اوسېدل خرابوالی رامنځته کوي. ـ باید په دوه ګوني تضادونو کې شک وکړو، د کوم ځای څخه معلومه ده چې دا تضادونه یو بل … نور ولولئ

ادبیات

بنګالی جاله وان او کب نيوونکی؛ حماقت، ورک مغزي او بې پایلې هڅې

بنګالي جاله وان او کب نيوونکي چې کله د کوم شخص د حماقت، ورک مغزۍ او بې پايلې هڅې يادونه کوي؛نو دا خلک داستان خامخا وايي. د خليج بنګال په يوه وړاندې پروت ټاپو کې يو جاله وان اوسېده، ټولو به ساده ګل باله، ساده په فطري توګه زيارکښ، مخلص او تکړه؛ خو له دماغو لږ سست و چې هر کار به يې کاوه په پیل کې به يې يو نه يو داسې حماقت کړی … نور ولولئ

ادبیات

“روغانی” د خپل ولس پر نبض پوه شاعر

لیکنه: نوراجان بهیر ښاغلی عبدالرحیم روغانی د عمر او ویښتو له رنګه بوډا معلومیدو، خو زړهٔ او جذبات یې ځوان وو؛ ما په لومړي ځل هغه په پېښور او بیا د هغه په خپل ښکلي وطن (سوات) کې ولیدو. د نوموړي خوش طبعیتۍ او له موسکا ډکې څیرې په لومړي ځل لیدو هم سړي ته داسې احساس ورکاوه، لکه له کلونو چې یو بل پېژني. هغهٔ سره له دې چې مشر و، خو د خپلو … نور ولولئ

ادبیات

د مورنۍ ژبې نړیواله ورځ ، پښتو ته په څه مانا ؟

  پښتو ژبه اوس يوازې او يوازې د دې ژبې د ورځې پورې محدوده شوې؛ چې د پښتو ژبې ځينې ليکوال او ويونکي هم د پښتو ژبې ورځ پر ټولنيزو رسنيو يو بل ته په مبارکيو ورکولو او پر دې تېر وي چې پښتو د جلال و جمال، د ښايستونو ډکه او خوږه ژبه ده او بس ـ خو له بده مرغه چې د پښتو ژبې د پرمختګ، پراختيا او قوت لپاره يې هېڅ بنسټيز … نور ولولئ

ادبیات

له تنقیدي نظره، تر تنقیدي عینکو

  د تنقید کلیمه چې څومره کارول کیږي ښایي همدومره ناسمه هم وي؛ خو د پرلپسې کارونې له امله یې د سموالي درجه موندلې ـهسې خو د تنقید ډېر تعریفونه شوي؛ خو په اسانو ټکو کې داسې ووایئ چې د تنقید مطلب د تخلیق له زبېښ او چاڼ د مسلک او دسیپلین ( محاسن و معائب) په ګوته کول دي ـ تنقید د ذهني عمل یوه پایله ده حقیقت دا دی چې تنقیدي نظر یو … نور ولولئ

ادبیات

ازبکستان: نور ورو ورو لاتیني الفبا رایجوو

  د ازبکستان حکومت د لاتین الفبا ته د تدریجي لیږد لپاره تګ لاره تصویب کړه. د دې پریکړې له مخې، د ۲۰۲۳ جنور ۱ څخه به په هېواد کې د ټولو ادارو او سازمانونو فعالیتونه او رسمي اړیکې په لاتین الفبا ترسره شي. سربیره پردې، په هېواد کې به ټولې رسنۍ، بریښنایي شبکې، خبري سایټونه، د مطبعې کورونه او خپرونې به د لاتین الفبا وکاروي. د پورته نیټې څخه، د پیژندنې کارتونه، د بهرنيانو … نور ولولئ

ادبیات

توره نجلۍ څه وايي؟

لیکنه : امان الله حنیفي «د ښوونځي په لومړي ټولګي کې په لومړي نمبر راغلی وم او د ښوونځي ادارې په ستاینلیک ونازولم، دا هغه لومړۍ خوښي او ویاړ و چې د لومړي ځل لپاره مې د خپلې کورنۍ په برخه کړی و. د ځان ستاینه نه کوم، خو په ټوله کې لایقه هلک وم…» د ناول پيل چې په ډيالوګ او یا هم د یوې صحنې په انځور وشي، لوستونکي ته هومره په زړه … نور ولولئ

ادبیات

پر «سفر» اثر کره کتنه

لیکنه: شبانه پوپلزۍ سفر د استاد بریالي باجوړي د لنډو کیسو ټولګه ده. دا ټولګه په ( ۲۰۰۰۲) م کال کې چاپ شوې، چې ټولې ۲۴ لنډې کیسې لري. کله مې چې لومړی ځل په دې کتاب سترګې ولګېدې؛ د دې کتاب نوم راته دومره په زړه پورې نه وه؛ ځکه زما ذهن ته یوازې د سفر اصلي مانا راغله او د سفر مجازي ماناوو ته مې پام نه وه. د دې کتاب یوه کیسه … نور ولولئ

ادبیات

که لیونۍ درپسې نه شم، نو سودایي به خامخا درپسې شمه

  لیکنه: مهر تاج   شرم   د شاګردې د ورور فاتحې ته لاړم، د وره مخې ته یې دوه کلنه لور ناسته، خاورې راټولې کړي، قبر یې ترې جوړ کړی او دوه لرګي یې د شناختو په ډول یې سراو پښو ته درولي ول… مور مې چې پام یې نه و، پښه یې پرې اېښودله، زر مې پرې غږ کړ؛ مورې پام!!! چې د پلار قبر یې ور ړنګ نه کړې… ـ  ګڼې مېرمنې … نور ولولئ