ادبیات

د اختر په ویاړ لنډۍ او شعرونه

ليکنه او راټولونه اختر د خوشالیو له ورځو څخه دی. د نړۍ په هره برخه کې مسلمانان اختر په خوشالیو او رنګونو سره نمانځي خو په زړه پوري خبره دا ده چې د نړۍ په هر کونج کې اختر په مختلفو طریقو او رواجونو سره نمانځل کېږي. لوی اختر د افغانستان د مسلمانانو لپاره ځانګړی ارزښت لري. لوی اختر په هېواد کې تر درې ورځو پوري په مېلو او خوښیو سره نمانځل کېږي، د اختر … نور ولولئ

ادبیات

د پښتو ممتاز؛ شعرونو کې مینه او عاطفه په خوږه ژبه بیانوي

ممتاز د خپل نوم سره سم، د پښتو ژبې په ځوانانو شاعرانو کې ممتاز ارزښت لري. ځکه د ده په شعرونو کې مینه او عاطفه په ډېره خوږه ژبه بیان شوې، او د اوسني وخت روماني شاعرۍ سرخېل دی. ممتاز پښتو غزل عروج ته رسولی، او په غزل کې یې نوي مفاهیم او نوښتونه راپیدا کړل. د پښتو غزل ممتاز اصلي نوم  ممتاز الرحمن او ادبی نوم یې ممتاز اورکزی دی، او په ۱۹۷۲م کې … نور ولولئ

ادبیات

د پښتو د داستاني ادبیاتو تکړه او خوږ ژبي لیکوال نصیراحمد احمدي ژوند ته لڼده کتنه

د زړونو لیکوال نصیر احمد احمدي، چې په داستاني ادبیاتو کې د ځانګړي سبک خاوند لیکوال وو او د ده له کیسو او ناولونو سره ټول افغانان ځانګړې مینه لري؛ خو له بده مرغه چې دا خوږ ژبی او تکړه داستان لیکونکی کرونا وبا له موږ څخه واخیست او پښتو ژبه او ادب یې له ښکلي هنر څخه بې برخې شو. نوموړی دا دوه اوونۍ په روغتون کې د کرونا ناروغۍ له امله بستر وه، … نور ولولئ

ادبیات

انګلۍ څه ډول ژانر دی؟

افغانۍ ټولنه او په ځانګړي ډول د پښتني ژوند دودونه د ډېرو فولکلوري ژانرونو زېږنده ده، چې یو له هغې څخه د انګۍ په نوم ژانر دی. کله چې نجلۍ  ودېږي او د پلار له کور څخه رخصتېږي نو دا صحنه د هر چا لپاره خورا غمجنه وي، خو د خپلې نجلۍ لپاره چې د پلار له کور څخه ځي، او د خاوند کره به نوی ژوند جوړوي، ډېر دردونکې وي. په تېره بیا په … نور ولولئ

ادبیات

لندۍ او د ښځو نازک خيالي!

  لنډۍ د پښتو ولسي ادب روح دی؛ د ژوند ټول اړخونه پکې انځور شوي دي. ښځې چې په عنعنوي توګه له ډېرو پابنديو سره مخ دي او په ډېرو موضوعاتو کې د وينا، مشورې او پرېکړې حق نه لري نو خپل دا تاثرات په لنډېو کې څرګندوي. دا ډول څرګندونې بيا ډېر ژر په ټولنه کې خپرېږي. ښځو ډېری وخت خپل احساسات او نازک خيالي په لنډيو کې څرګنده کړې ده.دا نازک خيالي ښځو … نور ولولئ

ادبیات

د معاصر ادب لیکوال طاهر افريدي شخصي او ادبي ژوند ته لنډه کتنه

راټولونه د پښتو د معاصر ادب د افسانو، ناولونو، راپورتاژ او سفرنامو نوموتی لیکوال طاهر افریدی د ۸۲ کالو په عمر ومړ. طاهر يه ۱۹۳۹ کې په دره ادام خېل کې وزېږېد. نوموړي رسمي زده‌کړې نه وې کړې، خو کله یې چې د شاعرۍ لومړنی اثر خپور شو، دا یې په خپل لومړني اثر سره ثابته کړه، چې طاهر د پښتو ادب لپاره ځلانده ستوری دی. طاهر افریدی هغه څوک دی، چې ۶۰ کاله یې … نور ولولئ

ادبیات

ماشومان ولې کیسه اوریدل او لوستل خوښوي – تکړه کیسه لیکونکې سره مرکه

ماشومان ولې کیسه اوریدل او لوستل خوښوي؟ په دې اړه به یې د هیواد له تکړه کیسه لیکونکې نعیمه غني څخه واورو: د هیواد تکړه لیکواله او شاعره نعیمه غني، چې د ماشوم ادبیاتو په برخه کې یې هم ډېر کار کړی او لا هم په دې برخه کې لګیا دی، چې د هیواد د بېوزله او نالوستي ولس بچیبو ته کیسې ولیکي، کتابونه وژباړي او چاپ یې کړي. دا چې اغلې نعیمې جانې څنګه … نور ولولئ

ادبیات

د پښتو ژبې ورځ؛ حتا پښتانه هم ورسره توپيري چلند کوي !

پښتو هغه ژبه ده، چې د افغانستان له ملي او رسمي ژبو څخه ګڼل کېږي او د افغانستان زیاته برخه وګړي په دې ژبه خبرې کوي. پښتو ژبه پر افغانستان سربېره پښتونخوا کې هم زیات شمېر ویونکي لري. د نړۍ په نورو هیوادونو کې هم زیات شمېر پښتانه اوسېدونکي شته. دا هغه ژبه ده، چې په ویلو او پاللو یې تل ویونکي متعصب ګڼل شوي. دا چې دې ډول تورونو پښتو ژبې ته څومره زیان … نور ولولئ

ادبیات

ښځې او ګاڼې؛ وه خیالي زرګره، ماته ډډه اوګۍ جوړه که

ماته پنځه ګوتې د سرو که په دواړه لاسه به دې کور راټولومه نجونې یا په ټوله کې ښځې یو بل سره د سیالۍ ډېرې کیسې او بېلګي لري، چې دا سیالي یې اکثره وخت په لباس او ګاڼو کې وي. د نجونو یو لوی ارمان دا وي چې پرېمانه ګاڼې ولري او د همزولو منځ کې خیال پرې وکړي. پښتنې نجونې/ښځې له ډېر پخوا راهیسي رنګارنګ ګاڼې د سینګار لپاره کاروي لکه: چارګل، غوږوالۍ، … نور ولولئ

ادبیات

سليم راز پرون د ژوند پور پرېکړ؛ د هغه سیاسي او ادبي ژوند ته لنډه کتنه

خلک تېر وخت پسې منګولې مروړي وختونو مونږ پسې ارمان کړی دی “سلیم راز” د پښتونخوا نومیالی ادیب شاعر او سياستوال “سليم راز” پرون د ژوند پور پرې کړ. د پښتو ژبې تکړه او پیاوړی شاعر، څیړونکی، کالم لیکونکی او لیکوال “سلیم راز” په (۱۹۳۹ زېږديز د مارچ میاشتې په ۲۹ نېټه _ ۱۳۱۸ لېږديز لمريز) کال، خيبر پښتونخوا) د خېبر پښتونخوا ايالت په چارسده ولسوالۍ (ضلع) کې د “ملک امان خان ” کره زېږېدلی … نور ولولئ