نړیوال ناورین؛ میلیونونه کسان تشناب نه لري

ژباړه: بشردروېش
د نړیوال روغتیایي سازمان د ارزونو له مخې د نړۍ درېیمه برخه خلک لازمې روغتیایي اسانتیاوې نه لري.
د دغو څېړنو له مخې په نړۍ کې له دغو اسانتیاوو څخه د بې برخو کسانو شمېر دوه عشاریه درې میلیاردو ته رسیږي.
د تشنابونو بحران
یاد شوی سازمان د نړۍ له روغتیایي اسانتیاوو بې برخو کسانو ته تر ټولو عمده ستونزې د تشنابونو او حمامونو نه لرل ګڼلي.
سازمان وایي د نړۍ څلور عشاریه پینځه میلیونه کسان په خپلو کورونو کې تشنابونه او د صحي ژوند لرلو لپاره مناسبه فضا نه لري.
نړیوال روغتیایي سازمان زیاتوي، چې نیږدې ۹۰۰ میلیونه کسان د تشناب ته تګ اړتیاوې د سړکونو پر غاړو، د بوټو شاته او یا د نهرونو او ویالو ترڅنګ خپل ضرورت رفع کوي.
د تشناب نړیواله ورځ
د نومبر ۱۹ مه د تشنابونو د کموالي له کبله د تشناب د نړیوالې ورځې په نوم نومول شوې ده.
د دې ورځې د نومونې دلیل دا دی، چې په نړیواله کچه د تشنابونو د کمښت ستونزه په جدیت سره بحث، زیانونه یې په ډاګه او د حل لپاره یې پر ګډو هڅو ټینګار وشي.
نورې روغتیایي ستونزې
د روغتیا نړیوال سازمان وایي په نړیواله کچه تر ۴۰ سلنې خلک لازمې روغتیایي اسانتیاوې نه لري.
سرچینه وایي د نورو روغتیايي او انساني اسانتیاوو د کمښت ترڅنګ د تشنابونو کموالی سبب شوی، چې یوه لویه برخه نړیوال پر وبا، اسهال، هپاتیټ، تیفوئید او ماشومان د ګوزڼ پر ناروغیو اخته شي.
نړیوال روغتیایي سازمان د ناپاکو اوبو مسئله هم په نړیوالو ستونزو کې یاده کړې ده.
دغه اداره وایي، چې د نړۍ تر ۱۰ سلنې خلک په متیازو لړلې اوبه د ورځینیو اړتیاوو لپاره یې کاروي.
د لوړې کچې تلفات
نړیوال روغتیایي سازمان وایي چې هرکال تر ۹۰۰ زرو پورې کسان په مختلفو هېوادونو کې له دې کبله مري، چې د کمو عوایدو له وجې لازمو روغتیایي اسانتیاوو ته لاسرسی نه لري.
سازمان وایي که ځینې طرحې یې په عاجل ډول ومنل شي او د پاکو اوبو او لازمو روغتیایي اسانتیاوو د برابرولو مالي ملاتړ یې وشي؛ هیله شته چې هرکال تر ۵ کلنۍ د کم عمره ۳۶۱ زره ماشومانو د مرګ مخه ونیول شي.
د ارقامو لوړیدل
له ۱۹۹۰ راهیسې روغتیايي اسانتیاوو ته د لاسرسي نړیواله فیصدي له ۵۴ سلنې څخه ۶۸ سلنې ته پورته شوې ده.
نړیوال روغتیایي سازمان په دغه وضعیت نیوکه لري او وایي، چې د کم کاریو له وجې د پرمختګ پرځای شاتګ شوی دی.
څه باید وشي؟
نړیوال روغتیایي سازمان وایي د ملګرو ملتونو د عمومي غونډې د ۲۰۱۰ د مصوبې له مخې، چې روغتیایي اوبو او صحي اسانتیاوو ته لاسرسی یې د یوه انساني حق په توګه وپېژنده او د تامین لپاره یې پر ګډو هڅو ټینګار وکړ؛ لازمه ده چې ټول هېوادونه له دې اړخه د شته نړیوال ناورین د ختمولو لپاره لاس په کار شي.




وروستي مطالب

د طالبانو ضد ولسي پاڅون؛ له ۱۲ ډیرو ولایتونو کې خلک پاڅیدلي، خو څه باید وشي؟

by بشر درویش in افغانستان

وروسته له هغه چې امریکا او طالبانو موافقه وکړه او اوس سږکال د امریکایي ځواکونو چټک وتل پيل شول، ورسره همهاله افغانستان کې خورا توده جګړه پيل شوه. دا اوس هم پرته له څو ولایتونو ... نور ولولئ