په خرما او نورو مېوو د دې لپاره موم وهل کېږي چې تر ډېره خرابې نه شي

ژباړه: عایشه حیدري

خرما هغه خوندوره مېوه او خواړه دي چې تر ډېره په ګرمو هېوادونو کې موندل کېږي، زیات خلک پر دې باور دي چې خرما یوازې ګټې لري او د ګټې درلودلو له امله باید دغه مېوه پرېمانه وخوړل شي، خو داسې نه ده.
د خرما خوراک د پرېمانه ګټو لرلو ترڅنګ ځینې زیانونه هم لري چې په دې لیکنه کې غواړو تاسو ته د خرما اته زیانونه در وپېژنو، چې د خرما په خوړلو کې ډېر احتياط وکړئ او روغتیا ته مو زیان ونه رسېږي.
د لیکنې تر پایه مو ملتیا وکړئ.

لومړی: خېټې ته ستونزې رامنځته کوي

د خرما خوړل هغه مهال خېټې ته ستونزې رامنځته کوي چې خرما له سلفېټ سره وخوړل شي (سلفیټ یو کیمیاوي ترکیب دی چې د خرما د روغ ساتنې لپاره په خرما وهل کېږي) نن سبا ټول خلک خرما د سلفېټ سره ګډه خوري، هغه خلک چې د سلفېټ سره حساسیت لري، بویه په سلفېټ ککړه شوې خرما ونه خوري، ځکه چې د خرما خوړل ورته د خېټې دردونه او اسهال رامنځته کوي.
همدارنګه خرما د فیبر غوره سرچینه ده، خو د حیرانتیا خبره دا ده چې د خرما فیبر سرچپه او ناسمه اغېزه کوي، که چېرې مو د بدن د فیبر پوره کولو لپاره له خرما څخه ګټه واخلئ، نو د بدن د فیبر کچه به مو په یوه ځل ډېره لوړه شي او د فیبر دا ډول لوړوالی خېټې ته ستونزې جوړوي او د اسهال لامل کېږي.

دویم: د مخ د پوستکي د خارښ لامل کېږي

ټولې وچې مېوې په ځانګړي ډول وچه خرما د پوستکي د خارښ او سوځېدلو لامل کېږي، د پوستکي د خارښ لامل په خرما کې د سلفېټ شتوالی دی. د خرما په پوستکي کې شته سپین مواد کولای شي د مخ د داغونو او بخارونو لامل شي او د هغو خلکو مخ چې خارښ کوي او بخار لري باید د خرما له خوړولو څخه ډډه وکړي.

درېیم: د سږو او تنفسي ناروغۍ منځته راوړي

د څېړنو پر بنسټ خرما د حساسیت لامل کېږي او همدا حساسيت د سږو او نورو تنفسي ناروغیو د رامنځته کيدو لامل کېږي، هغه خلک چې تنفسي ناروغۍ لري بویه په هېڅکله خرما ونه خوري. په حقیقت کې ۸۰ سلنه هغه خلک چې یادې ناروغۍ لري د خرما له خوړلو سره حساسیت لري.

څلورم: وزن زیاتوي

که څه هم خرما په کافي کچه فیبر لري، خو په پرېمانه کچه انرژي او کالوري هم لري او کېدای شي د وزن د زیاتوالي لامل شي، د خرما هر ګرام ۲.۸ کالوري انرژي لري، دا په دې مانا ده چې خرما د هغو خوړو له ډلې ده چې په منځنۍ کچه کالوري لري او د وزن د زیاتوالي لامل کېږي.

پنځم: د پوټاشیم کچه لوړوي

خرما د پوټاشیم غوره سرچینه ده او له خرما څخه په ډېره ګټه اخیستنه کولای شي بدن ته ځینې زیانونه واړوي، نو که چېرې ستاسو د بدن د پوټاشیم کچه لوړه وي، د خرما له خوړلو څخه ډډه وکړئ، په بدن کې د پوټاشیم عادي کچه ۳.۶ تر ۵.۲ میلي لیټره ده خو که چېرې دغه کچه ۷ میلي لیټرو ته ورسېږي روغتیا ته خطر رسوي او په دغه حالت کې بویه ډاکټر ته ورشئ.

شپږم: خرما ماشومانو ته زیان رسولای شي

خرما د ماشومانو لپاره درانه او غلیظ خواړه دي، او په اسانۍ یې نه شي هضمولای. د خرما ژدویل ماشومانو ته ډېر ستونزمن کار دی، او دا چې د ماشومانو کولمې د ودې په حالت کې دي کېدای شي د خرما په خوراک سره زیان وویني، په حقیقت کې خرما د ماشوم وچه مرۍ بندوي او د خپک کېدو خطر سره یې مخ کوي، نو هڅه وکړئ تر هغه مهاله چې ماشومان لوېږي خرما ترې لري وساتئ.

اووم: خرما (عدم تحمل فرکتوز)

په خرما کې شته خواږه د په خرما کې د فرکتوز د موجودیت له امله دی، ځینې خلک فرکتوز نه شي هضمولای، کله چې دغه خلک خرما وخوري او په هضمي سیسټم کې د یو ډول ګډوډۍ لامل کېږي چې فرکتوز نه زغمل یې بولي چې په پایله کې د انسان په وجود کې خواږه نه جذبېږي او له هضمي سیسټم څخه خارجېږي، ځکه چې په دغه حالت کې وجود نه شي کولای د فرکتوز تریکبونه میده یا مات کړي.
دغه ستونزه په ګېډه او بدن کې د ځينو دردونو لامل هم کېدای شي.

اتم: د موم پوښ

په خرما او نورو مېوو د دې لپاره موم وهل کېږي چې تر ډېره خرابې نه شي او ښکلې ښکاره شي، دغه موم یا د خرما ځلېدونکې څېره عموماً په خرما د پاشل شوو کیمیاوي موادو یا کیمیاوي سپرې له امله وي چې دا دواړه کولای شي په اوږدمهال کې په هضمي سیسټم کې ګډوډۍ رامنځته کړي.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.