ټیکنالوژي

په ځمکه او مريخ کې د اوبو پيدا کېدلو راز وموندل شو

ژباړه د نړيوالو پوهانو يوې ډلې په يوې خپره کړې علمي مقاله کې ويلي، چې دوی په ځوانو سيارو لکه ځمکه او مريخ کې، د اوبو د پيدايش څرنګوالى روښانوي. د نړيوالو متخصصينو يوې ډلې، د يوې څېړنې په لړ کې، ترلاسه کړې چې د فضايي تلسکوپ پواسطه (ماسېوا تشيال کې د سور رنګه وړانکو) ترلاسه شوي معلومات، چې د ٢٠٠٩م کې لېږل شوي وو او تر ٢٠١٣م پورې يې کار کاوه، سره ترکيب کړل. … نور ولولئ

روانې سلامتي

موسمي ژورخپګان؛ لاملونه او درملنه یې دلته ولولئ

صديقه پوپلزۍ غږ: استاد عظيمي پر موسمي ژورخپګان اخته کېدل عادي موضوع ده، ځکه نه یوازې په افغانستان، بلکې د نړۍ په نورو هېوادونو کې یې هم کچه لوړه ده. ویل کېږي چې ۱۵ میلیونه امریکایان په موسمي ژمني خپګان اخته دي، او هر کال چې واورې وریږي یا موسم بدلېږي، نو دوی هم له اروایي اړخه ورسره بدلېږي خپګان ورته لاس ورکوي، بل ډول ستونزې پیدا کوي او دا یوه اروایي ستونزه ده، چې … نور ولولئ

ژوند بڼه

«انسان د ځمکې اصلي اوسیدونکی نه دی، بله کومه سیاره کې جوړ کړل شوی»

لیکنه: جلیل احمد ارمان دا کاينات ډېر لوى دي. شاید دومره لوى وي چي د غټوالي لفظ لا د ده ومخته کوچنی شي. د نن ورځي تر ټولو طاقتور تیلسکوف یوازي ۳۰۰۰ کهکشانونه کشف کړي دي کوم چي د ۱۲ اربه نوري کاله په دایره کې خپاره شوي دي. ډاکټر ایلس سلور یو ډېر نامتو ډاکټر او ارکولوژیست دی، ده په خپل کتاب کې یوه ډېره په زړه پورې دعوه کړې او دعوه يې په … نور ولولئ

روانې سلامتي

پسرلنۍ ستړيا څه ده او څنګه ترې مخنيوى وکړو؟

ژباړه لمر لګېږي، ونو غوټۍ کړي، په داسې حال کې چې نور خلک له طبيعت خوند اخلي، تاسې له بل هر وخت  ډېر ستړي او خوبولي يٸ. ولې؟ پسرلنۍ ستړيا چې ورته پسرلنی خوب هم وايي، په اصل کې يو ريښتينى اختلال دى، چې پرې اخته کس د ستړيا، ټنبلۍ، نارامۍ او خفګان احساس کوي. البته دا مسٸله څه پېچلې ښکاري خو د موسم بدلون کولاى شي پر بدني رېتم ناوړه اغېز پريباسي، چې ورته … نور ولولئ

طبیعت

نړۍ تر ۲۰۳۰ کال پورې د اوبو له کمښت سره مخ کېږي

د يونسکو یو چارواکی وايي چې تر ۲۰۳۰کال پورې به د نړۍ خلک د اوبو له ۴۰سلنه کموالي سره مخ شي. د سپوټنيګ د راپور پر بنسټ، د يونسکو دغه چارواکي “ادره ازولای” په ټینګار سره وویل چې تر ۲۰۳۰کال پورې به نړۍ د اوبو له ۴۰سلنه کموالي سره مخ شي، د نوموړي په وينا، د بېلابېلو نړيوالو ستونزو له امله به د پراخ ناورین په رامنځ ته کېدو سره وضیعت نور هم خراب شي. … نور ولولئ

ځوانان او زده کړې

پسرلی؛ د راحت، زغم او صبر زده کړه

پسرلی په موسمونو کې تر ټولو ښکلی او په زړه پورې موسم پسرلی دی چې ځان سره نوې هیلې، امېدونه او بدلونونه راوړي. پسرلی د کار او کسب، ښکال، ځال، ګل او بلبل سره تړلی موسم دی. پسرلی دی چې خلک د ابادۍ، سوکالۍ، کار او ژوند په لور وربولي. کله چې د ژمي سړې، اوږدې او زمولوونکې شپې تېرې شي، نو ایله خلک له بندو خونو د باندې تازه هوا کې د خوښۍ ساه … نور ولولئ

طبیعت

د ویلنټاین د ورځې ډالۍ: یوې ښکاري مېرمنې زرافه ووژله

ژباړه په جنوبي افریقا کې د پټي په یوه مالک باندې له دې امله سخته نیوکه وشو چې یوه زرافه یې ویشتلې او د هغې زړه یې ورڅخه را ایستلی وه. دا پېښه د فبرورۍ میاشتې په پیل کې د جایزه لرونکي ښکار په یوه کمپاین کې واقع شوه. په فېسبوکپاڼه کې د میريلیز ون ډر انځورونه پورته شوي وه چې د زرافه په وینو ککړ زړه یې په لاس کې وه. له انځور سره … نور ولولئ

بریا او پرمختګ

زرغون خوست میله

لیکنه: هیلۍ اسد   آیا د “اشر” یا ګډ کار په اړه پوهېږئ؟ افغانان له ګڼو ناوړو دودونو سربېره ډېر داسې دودونه هم لري، چې ډېری ځوانان یې اوس د پاتې کېدو یا پرمختګ لپاره هڅې کوي. رضاکاره کارونه هغه څه دي چې په ژوندیو ټولنو کې ترسره کیږي، د دې کارونو انګېزه تر ډېره حده روغه او د مثبت بدلون شاهده وي. له نیکه مرغه یو وخت مو د “اشر” یا ګډ کار په … نور ولولئ

روغه سټه

ژړا په بدن کې زهري مواد له منځه وړي!

لیکنه: مریم صدیقي ژړا او اوښکې تویول د بدن زهري مواد له منځه وړي، او له دې سره د بدن هغه کیماوي مواد پاکوي چې د کورتیسول (د سټریس هورمون) د ډېروالي سبب کیږي. دا به مو ډیر اوریدلي وي چې خندا د هر درد لپاره دوا ده، خو کله کله ژړل هم د ذهني فشار او ناراحتي لپاره ګټوره کېدای شي. د ژړا یوه ګټه دا ده چې فیزيکي فشار له امله د احساسي … نور ولولئ

په زړه پورې

د سترګو عجيبه خطا؛ کتونکي يې حيران کړي دي

په مجازي پاڼو کې د يو جالب انځور خپرېدلو، د انټرنټ کاروونکي د يوې عجيبه پوښتنې سره مخ کړي دي. د ډيلې مېل په حواله، يو نوي انځور د ټولنيزو شبکو کاروونکي حيران کړي دي. هغوى هڅه کوي، پوه شي چې خپور شوى انځور انسان که سپى، کوم يو ښيي؟ دا انځور په واورو پوښلى ځنګل انځوروي، چې په منځ کې يې “تور سيورى” يا يو کس ليدل کېږي، آيا کوم سپى د منډې په … نور ولولئ