image Ggmg4vrJ0aL د ګوریلا یا غټو بیزوګانو د نسل ډیرونې ځانګړې طریقه
په زړه پورې

د ګوریلا یا غټو بیزوګانو د نسل ډیرونې ځانګړې طریقه

ګوریلا خورا یو لوی څاروی دی، چې په ځنګلونو او هغو ځایونو کې چېرته چې شنه واښه او شنه ځمکه وي اوسېږي. د ګوریلا ګانو یا هم د غټو بیزوګانو د ژوند په هکله ډېرې څېړنې شوي خو اوس د دوی په اړه ساینسپوهانو یوه جالبه څېړنه وکړه، او په څېړنې کې وموندل شول، چې د بیزو ګانو د سینه وهل څه معنی لري. د المان، هسپانیې او امریکا بیولوژي پوهانو هغه بېزوګان تر خپلو … نور ولولئ

په زړه پورې

هغه ژوی وپېژنئ چې په خپلو پښو یې ساه اخیسته

په نړۍ کې د ځکمې پر سر او سمندرونو کې دومره ډېر ژوي، حشرې او نور ژوندي موجودات پیدا دي، چې د شمېر وړ نه دي، او نه هم مونږ ته د دوی د ټولو موجوداتو د ژوند کولو طریقه څرګنده ده. د ژوندیو موجوداتو ګډې ځانګړتیا خوځښت، تغذیه، تکثر دی، چې له غیرو ژوندیو موجوداتو څخه په دې ځانګړتیاوو بېل شوي دي. په دې وروستیو کې ساینسپوهانو یو داسې ژوی مونږ ته راوپېژند، چې … نور ولولئ

ټیکنالوژي

په ځمکه او مريخ کې د اوبو پيدا کېدلو راز وموندل شو

ژباړه د نړيوالو پوهانو يوې ډلې په يوې خپره کړې علمي مقاله کې ويلي، چې دوی په ځوانو سيارو لکه ځمکه او مريخ کې، د اوبو د پيدايش څرنګوالى روښانوي. د نړيوالو متخصصينو يوې ډلې، د يوې څېړنې په لړ کې، ترلاسه کړې چې د فضايي تلسکوپ پواسطه (ماسېوا تشيال کې د سور رنګه وړانکو) ترلاسه شوي معلومات، چې د ٢٠٠٩م کې لېږل شوي وو او تر ٢٠١٣م پورې يې کار کاوه، سره ترکيب کړل. … نور ولولئ

روانې سلامتي

موسمي ژورخپګان؛ لاملونه او درملنه یې دلته ولولئ

صديقه پوپلزۍ غږ: استاد عظيمي پر موسمي ژورخپګان اخته کېدل عادي موضوع ده، ځکه نه یوازې په افغانستان، بلکې د نړۍ په نورو هېوادونو کې یې هم کچه لوړه ده. ویل کېږي چې ۱۵ میلیونه امریکایان په موسمي ژمني خپګان اخته دي، او هر کال چې واورې وریږي یا موسم بدلېږي، نو دوی هم له اروایي اړخه ورسره بدلېږي خپګان ورته لاس ورکوي، بل ډول ستونزې پیدا کوي او دا یوه اروایي ستونزه ده، چې … نور ولولئ

ژوند بڼه

«انسان د ځمکې اصلي اوسیدونکی نه دی، بله کومه سیاره کې جوړ کړل شوی»

لیکنه: جلیل احمد ارمان دا کاينات ډېر لوى دي. شاید دومره لوى وي چي د غټوالي لفظ لا د ده ومخته کوچنی شي. د نن ورځي تر ټولو طاقتور تیلسکوف یوازي ۳۰۰۰ کهکشانونه کشف کړي دي کوم چي د ۱۲ اربه نوري کاله په دایره کې خپاره شوي دي. ډاکټر ایلس سلور یو ډېر نامتو ډاکټر او ارکولوژیست دی، ده په خپل کتاب کې یوه ډېره په زړه پورې دعوه کړې او دعوه يې په … نور ولولئ

روانې سلامتي

پسرلنۍ ستړيا څه ده او څنګه ترې مخنيوى وکړو؟

ژباړه لمر لګېږي، ونو غوټۍ کړي، په داسې حال کې چې نور خلک له طبيعت خوند اخلي، تاسې له بل هر وخت  ډېر ستړي او خوبولي يٸ. ولې؟ پسرلنۍ ستړيا چې ورته پسرلنی خوب هم وايي، په اصل کې يو ريښتينى اختلال دى، چې پرې اخته کس د ستړيا، ټنبلۍ، نارامۍ او خفګان احساس کوي. البته دا مسٸله څه پېچلې ښکاري خو د موسم بدلون کولاى شي پر بدني رېتم ناوړه اغېز پريباسي، چې ورته … نور ولولئ

طبیعت

نړۍ تر ۲۰۳۰ کال پورې د اوبو له کمښت سره مخ کېږي

د يونسکو یو چارواکی وايي چې تر ۲۰۳۰کال پورې به د نړۍ خلک د اوبو له ۴۰سلنه کموالي سره مخ شي. د سپوټنيګ د راپور پر بنسټ، د يونسکو دغه چارواکي “ادره ازولای” په ټینګار سره وویل چې تر ۲۰۳۰کال پورې به نړۍ د اوبو له ۴۰سلنه کموالي سره مخ شي، د نوموړي په وينا، د بېلابېلو نړيوالو ستونزو له امله به د پراخ ناورین په رامنځ ته کېدو سره وضیعت نور هم خراب شي. … نور ولولئ

ځوانان او زده کړې

پسرلی؛ د راحت، زغم او صبر زده کړه

پسرلی په موسمونو کې تر ټولو ښکلی او په زړه پورې موسم پسرلی دی چې ځان سره نوې هیلې، امېدونه او بدلونونه راوړي. پسرلی د کار او کسب، ښکال، ځال، ګل او بلبل سره تړلی موسم دی. پسرلی دی چې خلک د ابادۍ، سوکالۍ، کار او ژوند په لور وربولي. کله چې د ژمي سړې، اوږدې او زمولوونکې شپې تېرې شي، نو ایله خلک له بندو خونو د باندې تازه هوا کې د خوښۍ ساه … نور ولولئ

طبیعت

د ویلنټاین د ورځې ډالۍ: یوې ښکاري مېرمنې زرافه ووژله

ژباړه په جنوبي افریقا کې د پټي په یوه مالک باندې له دې امله سخته نیوکه وشو چې یوه زرافه یې ویشتلې او د هغې زړه یې ورڅخه را ایستلی وه. دا پېښه د فبرورۍ میاشتې په پیل کې د جایزه لرونکي ښکار په یوه کمپاین کې واقع شوه. په فېسبوکپاڼه کې د میريلیز ون ډر انځورونه پورته شوي وه چې د زرافه په وینو ککړ زړه یې په لاس کې وه. له انځور سره … نور ولولئ

بریا او پرمختګ

زرغون خوست میله

لیکنه: هیلۍ اسد   آیا د “اشر” یا ګډ کار په اړه پوهېږئ؟ افغانان له ګڼو ناوړو دودونو سربېره ډېر داسې دودونه هم لري، چې ډېری ځوانان یې اوس د پاتې کېدو یا پرمختګ لپاره هڅې کوي. رضاکاره کارونه هغه څه دي چې په ژوندیو ټولنو کې ترسره کیږي، د دې کارونو انګېزه تر ډېره حده روغه او د مثبت بدلون شاهده وي. له نیکه مرغه یو وخت مو د “اشر” یا ګډ کار په … نور ولولئ