خواړه روغه سټه

د شات اخیستو لارښود؛ په دې ډول غوره او ګټور شات واخلئ!

لیکنه: صادق طارق

شات د سهار چای څښلو لپاره یوه ګټوره او مهمه غذا ده.

دا دوه ډله دي: موم لرونکي او بې مومه.

موږ کوم ډول شات واخلو، چې زیاته ګټه را ورسوي؟

په دې مطلب کې به په همدې اړه ځینې مشورې درسره شریکې کړو.

کوم ډول شات واخلو؟

ځینې خلک شات له مربا یا ملایي سره ګډوي او یو ځای یې خوري.

که موږ دوکان ته ځو نو کوم ډول شات واخلو، موم لرونکي، که بې مومه؟

د دې ترڅنګ د شاتو نور ډولونه هم زموږ سترګې را خپلوي.

خو موږ یې کوم ډول واخلو؟

د مختلفو رنګونو شاتو له منځه به غوره وي، چې تېز رنګه شات واخلئ.

دلیل یې دا دی، چې دغه ډول شات زیات طبیعي ګڼل کیږي.

یوازې رنګ هم نه!

یوازې رنګ هم د شاتو د کیفیت په معلومولو کې مهم نه دی.

له هغو دوکاندارانو څخه چې زیات مطمین نه یاست، وغواړئ چې د اخیستل کیدونکو شاتو خوند د نمونې په ډول درباندې وڅکي.

هغو دوکاندارانو نه چې مطمین یاست او باوري دي، دا تمه کیدای شي ورنه ونه کړئ او باور ورباندې وکړئ.

مصنوعي موم هم شته!

ځینې شات جوړونکي د درغلۍ له مخې مصنوعي موم هم په شاتو کې ګډوي او تاسې پرې غولولی شي.

دوی دا موم د شاتو د بوتل په څنډو کې اچوي او پېرونکي په دې وسیله غولوي.

مصنوعي څنګه وپېژنو؟

یوازې موم نه تقلبي کیږي، په شاتو کې هم تقلبي شته، چې باید وپېژندل شي.

د تقلبي شاتو د جوړولو لپاره له بورې، اوبو، د لېمو له شربت او کیمیاوي موادو څخه ګټه اخیستل کیږي.

د تقلبي شاتو په پېژندلو کې کولای شئ له خپلې ژبې او د خولې خوند نه ګټه واخلئ.

که دقیق اوسئ، د یادو توکیو د خوند معلومولو په وسیله هم اصلي او بدل شات معلومولی شئ.

د اصلي شاتو نښې

اصلي شات لږ خواږه وي، نه چې زیات خواږه وي او خولې خوند مو در خراب کړي.

دغه شات ستاسې خوله دومره نه خوږي، لکه بوره او نور خواږه شیان یې چې خوږوي.

د اصلي شاتو خوږوالی د غاښونو لاندې نه محسوسیږي.

دغه شات خولې ته له رسیدو سره سم خپله اوبه کیږي او د ژوولو یا اوبه کولو ضرورت یې نه پاتې کیږي.

وحشي شات وخورو؟

وحشي شات هغو شاتو ته ویل کیږي، چې د مچۍ په کندو کې نه وي تولید شوي او په ازاده فضا کې تولید شوي وي.

دغه شات تر ډېره په افریقایي هېوادونو او غره ییزو سیمو کې پیدا کیږي.

دا شات که فکر کوئ، چې زیات حساس یاست، مه خورئ، ځکه تاوان درته کوي او بد درباندې لګیږي.

ماشومانو ته خو دا ډول شات هیڅ مه ورکوئ، هضمولی یې نه شي، مریضانیږي.

د لیکوال/ لیکوالې په اړه

صادق طارق