بریا او پرمختګ ځوانان او زده کړې رسنۍ ساینس او ټیکنالوژي

ځواني په خدمت کي؛ دغه کندهاری ځوان ډېر ستر کارونه وړیا کوي.

عبدالباري نوراني؛ په کندهار کي د یو کمپیوټر ورکشاپ مشر دئ.

نوراني تراوسه پښتو ګوګل ژباړن ته ۷۰،۴۱۰ جملې ژباړلي دي، له دې وروسته غواړي چي د هیواد د ګوګل نقشې او د ګوګل عکسونو، پښتو ویکیپيډیا، پښتو-عربي او پښتو-اردو ډیکشنرۍ ته کار وکړي او ترڅنګ یې د کندهار یو شمېر زده کوونکي د کمپیوټر هارډویر په برخه کي هم وروزي.

نوراني په کندهار کي اوسیږي، هغه له تېر یو نیم کال څخه ګوګل ټرانسلېټ (ګوګل ژباړن) ته ۷۰،۴۱۰ انګلیسي جملې پښتو ته ژباړلي او په ګوګل ژباړن کي یې پښتو ژباړي ته قوت وربخښلي او غني کړې یې ده.

ښاغلی نوراني وايي چي په خپلو امکاناتو پښتو ژبي ته په انټرنیټ کي کار کوي او ددې ژبي د بډایه کولو لپاره هڅي کوي.

نوموړی وايي چي ګوګل اوسمهال لسګونه مختلفي برخي لري، چي یوه برخه ګوګل ژباړن دئ، چي د جملو د ژباړي لپاره ورڅخه استفاده کیږي او په دې ژباړن کي د سلګونو مختلفو ژبو ترمنځ ژباړي کیږي.

نوراني زیاتوي چي د انګلیسي جملو پر مهال د پښتو ګرامر کي څونه چي پوهیږي، جدي پاملرنه کوي.

دی وايي چي پښتو ژبي ته په انټرنیټ کي ډېر لږ کار سوئ دئ.

دی د خپلو معلوماتو پر اساس وايي چي اوسمهال د افغانستان په ختیځه برخه او له هیواد څخه دباندي هم یو شمېر هیوادوال اخته دي، چي په ګوګل کي پښتو ژباړه قوي کړي او د ورځي په لسګونه جملې ورته ژباړل کیږي.

نوموړی وايي چي د نورو ژبو څخه هم جملې پښتو ته ژباړل کیږي، خو اوسمهال د انګلیسي ژبي ژباړه و پښتو ته زیاته مهمه ده.

عبدالباري نوراني د ګوګل ژباړن ترڅنګ کوښښ کوي، چي د ګوګل د عکسونو په برخه کي د هیواد او په خاص ډول د کندهار لپاره کار وکړي.

نوموړی وايي چي دی غواړي، په ګوګل لټون کي د کندهار په نامه سره د کندهار ویجاړ عکسونو پر ځای د کندهار د ښکلا عکسونه راوستل سي، چي دا چاره یې جریان لري.

ددې ترڅنګ نوراني غواړي، چي پښتو ویکیپيډیا یعني د پښتو معلوماتو جال ته هم کار وکړي او په دې برخه کي د پښتو معلومات زیات کړي.

نوراني ددې ټولو سربېره د یوبل کار په تکل کي هم دئ.

دی غواړي، چي د ګوګل ایرت (نقشې) کي هم د هیواد په خاص ډول بیا د کندهار نقشه د نوي کېدو او د مشهورو ځایونو د په نښه کولو کار پیل کړي.

نوموړی وايي چي په دې برخه کي به کندهار ته د یو شمېر سیاحتانو لپاره ستونزي له منځ لیري کړي.

همداراز نوراني په یو بله هڅه کي هم دئ.

نوراني غواړي چي د پښتو – عربي او د پښتو – اردو ډیکشنري هم د انلاین ډول څخه افلاین ډول یعني بېله انټرنیټ ته واړوي، چي په دې برخه کي د یادو ژبو د ویونکو د ژباړي اسانتیا ډېره سي.

نوموړي یاران ته وویل چي تردې مهاله ورسره هیڅ چا د هیڅ ډول امکاناتو مرسته نه ده کړې.

دی وايي چي دده د فعالیت زیاته برخه په اطلاعاتو او کلتور ریاست پوري اړه لري او دې ریاست تراوسه یوځلي په دې برخه کي ستایلئ دئ.

نوراني ۱۳ کاله کیږي، چي د خپلو وروڼو او یو شمېر شاګردانو په مرسته په ښار کي د نوراني په نامه د کمپیوټر په یو ورکشاپ کي کار کوي.

دی وايي چي له نن څخه یو نیم کال وړاندي ورته دا احساس پیدا سو، چي څنګه باید پښتو او خپل هیواد ته په فارغ وخت کي کار وکي او خلګو ته یې ګټه ورسیږي.

نوراني وايي چي یو بل او وروستی پلان به یې دا وي، چي د مکاتبو زده کوونکو ته به په دوبنۍ درې میاشتي رخصتیو کي به د کمپیوټر هارډویر مختلف ورکشاپونه برابر کړي او په ډېر شمېر سره به زده کوونکي د کمپیوټر په هارډویر پوه کړي.

دا په کندهار کي یوازي نوراني نه دئ، چي د خپل احساس له مخي یې وړیا خدمت ته را دانګلي دي، بلکه دده په څېر ډېر ځوانان مدني فعالیت کوي، او له دې لاري په کندهار کي د خلګو لپاره مختلف کارونه په رضاکارانه شکل ترسره کوي.

څه موده مخکي هم یوه کندهار ځوان منوراحمد واحدي د خپل رضاکارانه ډلي سره یوځای د کندهاري اوسېدونکو څخه شاوخوا ۹۰،۰۰۰ جلده کتابونه راټول کړي وه.

واحدي دا کتابونه د ولسوالیو هغو مکاتبو لپاره برابرول، چي له کتابونو څخه بې برخي دي او همداراز نوموړي له پاته کتابونو څخه د ښار په مختلفو ساحو کي د درو عامه کتابتونو د جوړېدو پلان هم درلود، چي له دې جملې څخه یې د سولي په نامه یو عامه کتابتون جوړ کړئ دئ.

د لیکوال/ لیکوالې په اړه

فضل الله فضلي

په کندهار کي د یاران ویب پاڼي لیکوال او ژورنالیست.