اپریل 13, 2021

فوبیا؛ هغه رواني ناروغي چې ګڼ افغانان پرې اخته دي، نښې او لاملونه یې

Advertisements

ژباړه: محمد عزيز پردېس
( فوبيا، د رواني ناروغيو يو ډول دی چې د نارينه وو په پرتله په ښځينه وو کې ډېر ليدل کېږي او په نارينه وو کې د ۲۵ کلونو څخه پورته محسوسېږي).
فوبيا په لغت کې ( ډار ) يا هم د ( اوږدمهاله ډار ) مانا ورکوي، په انګليسي کې يې phobia بولي. د ارواه پوهنې د تعريف په اساس، فوبيا دوامداره ډار، د يو ناڅاپي حالت سره مخامخېدو سره د ډار او وېرې رامنځته کېدو ته ويل کېږي. که د ډار او وېرې کچه دومره لوړه شي چې کنټرول يې د انسان له لاسه بهر شي او په ورځيني ژوند او فعاليتونو اغېز پرېږدي؛ نو انسان د رواني ناراحتۍ سره مخامخ کوي.
فوبيا په حقيقت کې د اضطرابي اختلالاتو ترټولو عام حالت دی.
له لوړې (ارتفاع) وېره، د وينا څخه وېره، په تړلې خونه کې وېره، د تيارې څخه وېره، د لمبا څخه وېره، له ګلانو څخه ‌ډارېدل، د لمر له وړانګو څخه وېره، له پلونو څخه ډارېدل… دا ټول د فوبيا برخې ګڼل کېږي. په دې ليکنه کې به تاسو د فوبيا نښو او علايمو سره بلد شئ.
د فوبيا لامل
څېړونکي او ارواه پوهان په دې اند دي، فوبياوې د بيروني او دننه لاملونو له ترکيبه رامنځته کېږي. د يو بل تعريف په اساس، د ځينو فوبياوو علتونه ژنټيکي مسايل او ځيني نور لاملونه او همدارنګه ځيني بيروني عوامل لکه پخوانۍ يا د ماشومتوب د دورې ترخې تجربې دي.
د ارواه پوهنې يوه پوه، فوبيا دا ډول تعريف کړې ده: ( وراثت، د مغز کيمياوي او هورموني ترکيبات، پخوانۍ ترخې تجربې؛ دا ټول د فوبيا د رامنځته کېدو لاملونه دي ).
د فوبيا ډولونه
فوبيا په درې اساسي برخو وېشل کېږي:
ساده يا مشخصه فوبيا: ترټولو پېژندل شوی او عام ډول دی، چې علتونه يې څرګند دي.
ټولنيز يا اجتماعي فوبيا: هرڅوک چې د فوبيا په دغه ډول ککړ وي، نو د خلکو په منځ کې د ملامتېدو او ريشخندېدو څخه ډارېږي. دا ډله خلک حتا په هوټلونو کې له ډوډۍ خوړلو او د شغلي فعاليتونو څخه هم وېره لري.
آګورافوبيا: په دې ډله کې شامل کسان معمولا له يوازیتوب څخه ډارېږي، د ساده پلونو څخه د تېرېدو پر مهال هم وېره لري، د سينما د صالونونو او د ګڼه ګوڼه ځايونو څخه ځان ساتي او ډارېږي.
علايم يا نښې
 د ډار، وحشت او ستونزمنو حالتونو احساس.
 د ډار او وېرې د نه کنټرول احساس.
 غير ارادي غبرګونونه او اتوماتيک حرکتونه.
 د زړه د درزېدو (ضربو ) ډېروالی، د نفس د تنګوالي احساس، رېږدېدل… .
فوبيا، د رواني ناروغيو يو ډول دی چې د نارينه وو په پرتله په ښځينه وو کې ډېر ليدل کېږي او په نارينه وو کې د ۲۵ کلونو څخه پورته محسوسېږي.
سرچينه: YOUC.IR

وروستي مطالب

د ناروغ پوښتنه اسلامي کړنه او د ناروغ پر روغتیا ښه اغېز لري

لیکوال: صدیقه پوپلزۍ، کابل - برخه : ټولنیز ژوند

Advertisements ليکنه او راټولونه اسلامي اخلاق او قوانین او په اسلام کې د الله تعالی د عبادت لپاره لارښوونې او د اسلام عقیدوي مفاهیم دا ټول د یو ټولنیز هیکل په جوړښت، او د مینې ... نور ولولئ