افغانستان سرسکالو سینما او موسیقي کلتور او هنر

د « دا زموږ زېبا وطن» هنرمن؛ استاد اولمیر ته خپل کرلي ګلان اغزي شول

لیکنه: صادق طارق
اعلان

پر پښتنو او تقریباً ټولو افغانانو تور دی، چې هنر پالي، خو هنرمن وژني. دې تور پورې یوه تړلې کیسه به دلته د یاران درنو لوستونکو سره شریکه کړو.

دا کیسه د مشهور افغان هنرمن استاد اولمیر د ژوند و مرګ اړونده ده.

راځئ لومړی هغه لږ وپېژنو!

اولمیر څوک و؟

استاد اولمیر په ۱۳۰۸ هجري لمریز کال د لوی افغانستان د پېښور په نوتیه کې دې نړۍ ته سترګې وغړولې.

هغه په ۱۰ کلنۍ کې د جعفرخان په نوم د موسیقۍ له یوه استاد سره هارمونیه او د موسیقۍ نورې مهمې زده کړې وکړې.

بیا یې له سبزعلي او ګلستان استاد څخه هم په دغو برخو کې زده کړې وکړې.

ارواښاد ۱۷ کلن و، چې کابل ته د خپلواکۍ جشن په مراسمو کې د ګډون لپاره راغی.

دلته له مشهور ملي شاعر ملنګ جان سره اشنا او د افغانستان راډیو ته یې لاره پیدا کړه.

اولمیر په افغانستان راډیو کې سلګونه سندرې ثبت او هلته یې د رسمي مامور په توګه دنده ترسره کړه.

په ۱۳۵۰ لمریز کال کې د ډېرو شاګردانو د روزنې او لوړ هنر له برکته په رسمي ډول د ملي راډیو تلویزون او اطلاعاتو او کولتور وزارت له لورې د استادۍ لقب ورکړل شو.

هغه د ۱۳۶۱ د ثور په ۱۴ مه له دې نړۍ سترګې پټې او د کابل په سید نورمحمد شاه مېنه( شاه شهید) کې خاورو ته وسپارل شو.

له ویره ډک ژوند او مرګ

د مختلفو روایتونو له مخې استاد اولمیر نه په ژوند او نه په مرګ سم وپالل شو.

هغه تر هغې، چې ځوان و او ښې سندرې یې ویلی شوې، د پام او نازونو وړ و، خو له زړیدو سره له پامه ولوید او هېر شو.

استاد اولمیر واده نه و کړی.

هغه له ځوانۍ وروسته بې کسۍ، بې وسۍ، مساپرۍ او د خلکو، حکومت او مینه والو بې سترګۍ ټولو سخت وکړاوه.

په ځینو روایتونو کې ویل شوي، چې ارواښاد په ځوانۍ کې د کابل او ننګرهار په سرایونو کې کوټه لرله او هلته یې ژوند کاوه.

له زړیدو سره یې د کوټې وسه هم نه لرله، وایي د سړکونو په غاړه کې یې ژوند کاوه او احتیاج او محتاجه و.

له ژوند ور اخوا یې د مرګ کیسه هم دردونکې ده.

وایي له څو هنري څېرو پرته یې نور څوک جنازې ته نه وو راغلي.

سندرغاړی منګل، چې د هغه په جنازه کې یې برخه لرله، وایي د کابل په شاه شهید کې خلکو له دې کبله پخپله هدیره کې د ارواښاد د خښولو اجازه نه ورکوله، چې هنرمن دی!

منګل وایي: د اولمیر د جنازې پر وخت مشهور هارمونیه غږونکي استاد زاخېل وویل: خدای دې وبښي، هسې یې ویل:

وطن جنت نشان دی ګلان پکې کرمه

په ما له روح نه ګران دی ګلان پکې کرمه

د استاد اولمیر مشهورې سندرې

د استاد اولمیر په غږ د مرحوم ملنګ جان دا شعر ملي سرود ته د یوې نیږدې ټولمنلې سندرې مقام خپل کړی:

دا زموږ زیبا وطن

دا زموږ لیلا وطن

دا وطن مو ځان دی

دا افغانستان دی

له دې وراخوا استاد اولمیر ګڼې نورې مشهورې او تلپاتې سندرې هم لري:

ستا د سترګو بلا واخلم، بیا دې سترګې ولې سرې دي؟

پام چې وار دې خطا نه شي، ما منلې غرغرې دي

روح یې ښاد او یاد یې تلپاتې!

د لیکوال/ لیکوالې په اړه

صادق طارق