زنگ ناامنی شاهراه سالنگ

نویسنده :عرفان مهران

شاهراه سالنگ دیروز گواه درگیری میان جنگجویان طالبان و نیروهای امنیتی کشور بود. به گفته‌ی مقام‌های محلی حوالی ساعت 11 دیروز طالبان بر یک پوسته‌ی پولیس در سالنگ جنوبی حمله کردند. پس از این حمله درگیریی میان مهاجمان و نیروهای امنیتی کشور صورت گرفت و در نتیجه طالبان از ساحه متواری شدند.

این درگیری میان دو طرف هرچند اندک بود و در نهایت جنگجویان طالبان مجبور شدند بدون هیچ دستاوردی از منطقه متواری شوند، اما نفس حمله‌ی آنان بر شاهراه سالنگ می‌تواند مایه‌ی نگرانی باشد. این نخستین باری است که طالبان بر شاهراه سالنگ حمله می‌کند و درصدد برهم زدن امنیت این شاهراه می‌شوند.

شاهراه سالنگ که کابل را به شمال کشور وصل می‌کند، یکی از کلیدی‌ترین شاهراه‌های کشور می‌باشد. روزانه هزاران مسافر و هزاران تن مال‌التجاره از این شاهراه جابجا می‌شوند. با توجه به حجم سنگین ترافیک در این شاهراه، این شاهراه از اهمیت فوق‌العاده‌ی اقتصادی برخوردار است و طبیعی است که هرگونه اختلال در آن می‌تواند فشارهای سنگینی را بر وضع اقتصادی کشور به وجود آورد.

شاهراه‌های کشور یکی از اهداف مهم طالبان و دیگر گروه‌های تروریستی طی سال‌های گذشته بوده است. در طول سال‌های گذشته بارها و بارها شاهراه‌های مهم کشور به واسطه‌ی شورشیان مسدود شدند و صدها ماین کنار جاده در این شاهراه‌ها منفجر گردیدند. جاده‌های مناطق جنوبی کشور به خصوص کابل-کندهار و کابل-ننگرهار که به لحاظ اقتصادی از اهمیت مشابه شاهراه سالنگ برخوردار می‌باشند، بارها هدف حملات گروه‌های تروریستی قرار گرفته تخریب شدند. این حملات فشارهای زیاد اقتصادی را بر مردم وارد کرد و در عین حال باعث تخریب بی‌رویه شاهراه‌ها نیز گردید. شاهراه کابل-کندهار در حال حاضر به دلیل حملات مکرر طالبان و گروه‌های تروریستی دیگر به شدت فرسوده شده و مسافران در این شاهراه با مشکلات جدی مواجه می‌باشند.

شاهراه سالنگ در طول سالیان گذشته یکی از مصئون‌ترین شاهراه‌های کشور بود و زمینه‌ی جابجایی امن اموال تجارتی و مسافران را فراهم کرده بود. علیرغم اینکه بخش‌هایی از شمال کشور در طی سالیان گذشته ناامن شد، اما تهدیدات جدی علیه شاهراه سالنگ وجود نداشت و بدین اساس ارتباط میان شمال کشور و جنوب کشور به خصوص کابل، پایتخت همواره برقرار بود.

با توجه به تحولات اخیر در میدان نبرد و تحولات جدی در مناسبات میان افغانستان و پاکستان، این بار دشمنان درصدد خواهند شد تا از هرطریق ممکن فشارهایی را بر مردم و دولت افغانستان وارد کند. یکی از زمینه‌هایی که امکان چنین کاری در آن وجود دارد، شاهراه‌های کشور می‌باشد که می‌تواند هم به لحاظ روانی و هم به لحاظ اقتصادی فشارهای جدیی را بر مردم وارد کرده و زمینه را برای افزایش نگرانی‌ها فراهم سازند.

موج گسترده‌ی گروگانگیری در کندز و بخش‌های دیگر افغانستان که چندی پیش به راه افتاده بود، دقیقاً ناشی از تغییر استراتیژی دشمن برای ایجاد ترس و وحشت در میان مردم بود. هرچند این اقدام آنان در درازمدت می‌تواند اثرات نامطلوب را بر خود آنان به جا بگذارد، اما در کوتاه مدت می‌تواند بار تبلیغاتی خوبی برای آنان محسوب شود و جوی را ایجاد کند که براساس آن بتوانند استفاده‌های نمادین و تبلیغاتی از آن علیه دولت بکنند.

با توجه به اهمیت ارتباطی شاهراه سالنگ و همچنین اهمیت آن برای اقتصاد کشور، دولت باید توجه ویژه‌ای را به آن داشته باشد. برای تامین امنیت این شاهراه باید شمار پوسته‌های نیروهای امنیتی بیشتر شود وعملیات علیه گروه‌های هراس افگن در حوالی این شاهراه انجام شود. بدون شک، اگر این اقدامات انجام نشود، احتمال افزایش ناامنی در این شاهراه وجود دارد و حمله‌ی دیروز زنگ خطری بود که از سوی جنگجویان طالبان به صدا درآمد.

نقش شاهراه سالنگ در مناسبات اقتصادی کشور از این نیز بیشتر خواهد شد. با توجه به کاهش مبادلات تجارتی میان افغانستان و پاکستان و افزایش مبادلات تجارتی میان افغانستان و کشورهای آسیای میانه، شاهراه سالنگ بیش از هر وقت دیگر اهمیت خواهد یافت. در چنین شرایط، شاهراه سالنگ سرمایه بزرگ ملی است که باید آنرا غنیمت شمرد و در حفظ و مراقبت آن و همچنین تامین امنیت آن، بیش از هر زمان دیگری وقع گذاشت.