834589-afghanrefugeescitizensphotonni-1423340725-257-640x480

رفتار خلاف اصول پاکستان با مهاجران افغان

عرفان مهران

روزنامه سرخط

پولیس پاکستان به تازگی حدود 500 مهاجر افغان را دستگیر کرده و به عنوان تهدیدات امنیتی از آن کشور اخراج کرده است. مقام‌های پاکستانی گفته اند که مهاجران دستگیر شده فاقد مدارک رسمی اقامت بوده اند و پولیس به خاطر مسایل امنیتی به این کار مبادرت ورزیده اند. این در حالی است که به تازگی دولت پاکستان اعلام کرده که مدت اقامت مهاجران افغان را شش ماه دیگر تمدید کرده است. سفیر افغانستان در پاکستان از این مساله انتقاد کرده و گفته است که نباید مشکلات سیاسی میان دو کشور باعث قربانی شدن مهاجران گردد.

پاکستان اخیراً بارها اقدام به دستگیری و اخراج مهاجران کرده و آنان را به شیوه‌های گوناگون مورد آزار و اذیت قرار داده است. پاکستان نه تنها مهاجران افغان را دستگیر کرده و شماری از آنان را از کشور شان اخراج کرده، بلکه اتهامات سنگینی را بر آنان نیز وارد کرده است. پیشتر سرتاج عزیز مشاور سیاست خارجی صدراعظم پاکستان گفته بود که کمپ‌های مهاجرین افغان در پاکستان بهشت امن برای تروریستان می‌باشد.
این اقدام پاکستان پس از آن صورت می‌گیرد که درگیری میان نظامیان دو کشور در منطقه‌ی تورخم، باعث تیرگی روابط میان دو کشور گردید. نیروهای پاکستانی که قصد ایجاد تاسیسات نظامی در آن کشور را داشتند، با واکنش سخت نیروهای امنیتی افغان مواجه شدند و این مساله منجر به بروز تنش‌های سیاسی میان دو کشور گردید. به نظر می‌رسد آزار و اذیت مهاجران افغان در خاک پاکستان، بخشی از سیاست اعمال فشار پاکستان بر دولت افغانستان است و آن کشور در نظر دارد با این کار، دولت و مردم افغانستان را بیشتر در تنگناه قرار دهد.

پس از جنگ افغان‌ها علیه شوروی، حدود دو میلیون شهروند افغانستان به پاکستان مهاجر شدند. در حالی که مردم پاکستان نسبت به مهاجران افغان با رویه‌ی نیکو رفتار کردند، اما دولت آن کشور از آن به عنوان ابزار فشار علیه دولت‌های حاکم در افغانستان استفاده کرد. این سیاست از آغاز ورود مهاجران افغان در پاکستان وجود داشت و کماکان ادامه دارد. در شرایطی که مناسبات سیاسی میان دو کشور تیره‌تر شده، وضعیت مهاجرین نیز در پاکستان وخیم شده و آنان مورد آزار و اذیت قرار گرفته اند، برعکس در شرایطی که مناسبات سیاسی میان دو طرف گرم بوده است، مهاجران وضعیت نسبتاً بهتری را تجربه کرده اند.

این رفتار دوگانه‌ی پاکستان در قبال مهاجران افغان برخلاف اصول و موازین بین‌المللی و قوانین بشردوستانه است. بر اساس قوانین بین‌المللی کشورها مکلف اند که در شرایط جنگ و ناامنی در یک کشور، از مهاجران آن پذیرایی کرده و زمینه‌ی تعلیم و بهره‌مندی آنان از امکانات رفاهی و آسایشی را فراهم آورند. مهاجران افغان در پاکستان، در حالی که از کمترین حقوق و مزایا بهره‌مند نیستند، همواره در اثر روابط پر تنش سیاسی میان دو کشور تحت فشار بوده اند. این مساله باعث محرومیت آنان از امکانات اولیه زندگی، بدرفتاری و حتی اخراج از آن کشور شده است.

پاکستان در حالی این اقدامات را انجام می‌دهد که بر اساس توافقات سه جانبه میان افغانستان، پاکستان و کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان، حق دستگیری بی‌موجب، آزار و اذیت و اخراج اجباری مهاجران را ندارد. پاکستان در واقع در بدل این تعهد خود سالانه میلیون‌ها دالر را از سازمان ملل متحد و دیگر نهادهای بین‌المللی بدست می‌آورد و اساساً حق هیچ گونه منت گذاری بر دولت و مردم افغانستان را ندارد.

طبیعی است که پاکستان به این سیاست خود ادامه خواهد داد و هراز گاهی در شرایطی که مناسبات سیاسی میان دو کشور پرتنش می‌شود، از وجود مهاجران افغان در خاک خود به عنوان ابزار فشار استفاده خواهد کرد. اما آنچه در این زمینه قابل اجرا است، بازبینی تمامی توافقات دو جانبه و سه جانبه با پاکستان و حل این مشکل از طریق مراجع بین‌المللی به خصوص کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان می‌باشد. این کار ممکن است، زیرا سازمان‌های جهانی با کمک‌هایی که سالانه به خاطر حضور مهاجران افغان در پاکستان به دولت آن کشور انجام می‌دهند، می‌توانند بر مقام‌های آن کشور اعمال فشار کنند تا از رفتار دو گانه در قبال مهاجران پرهیز کنند.

ځواب دلته پرېږدئ

ستاسو برېښناليک به نه خپريږي.