سیاست

د جنرال رازق د مرګ معما؛ امریکا که پاکستان شهید کړ؟

ارشاد رغاند

د جنرال رازق پر شهادت چې څومره زیاتې ورځې تېریږي، هغومره یې د مرګ د عاملینو په اړه ادعاوې او تورونه زیاتیږي.

رازق څو ورځې وړاندې د کندهار ولایت ودانۍ کې تر یوې غونډې وروسته په ډزو شهید شو.

ځایي چارواکو رسنیو ته وویل، چې پر هغه او له غونډې پر راوتیو نورو یو شمېر کسانو د کندهار د والي یوه نوي ساتونکي ډزې وکړې.

پر دغو ډزو د جنرال رازق ترڅنګ د کندهار د ملي امنیت ریس جنرال عبدالمومن حسین خېل او د کندهار د ملي ټلویزون یو کامره مین شهیدان شول.

یاده غونډه کندهار ته د ناټو ځواکونو د عمومي قومندان جنرال میلر د سفر په مناسبت د پارلماني ټاکنو د امنیت په تړاو جوړه شوې وه.

د وسله والو طالبانو دریځ

د جنرال رازق له شهادت څخه وروسته د وسله والو طالبانو ویاند د یوې اعلامیې له خپرولو سره د هغه د شهادت مسولیت پرغاړه واخیست.

دغې ډلې، همدا شان یوه ویډیو خپره کړې، چې د دوی په ادعا پر رازق د بریدکوونکي نفوذي سرتېري اړوند وه.

طالبانو ویلي، چې د برید هدف یې جنرال عبدالرازق و. دوی د رازق د نښه کولو لوی دلیل له دغې ډلې سره د دوی زور زیاتی ګڼلی.

د امریکا تورنیدل

د طالبانو د اعلامیې باوجود پر جنرال رازق او ورسره ملګرو د برید تور له لویه سره پر امریکا متحده ایالاتو او پاکستان پورې شو.

د امریکا تورنونکو دا دلیل راوړ، چې كه برید طالبانو کړی وي، ولې یې د ناټو عمومي قومندان، چې امریکایي و، نه په نښه کاوه؟

د دغه نظر لرونکو ادعا دا ده، چې د کندهار ولایت مقام په انګړ كې د جوړې شوې امنیتي غونډې پرمهال جنرال رازق او د ناټو عمومي قومندان لفظي شخړه کړې او د هغې له کبله پر رازق افغان نفوذي سرتېري نه؛ بلکې امریکایي سرتېرو ډزې کړي.

دوی د ادعا د پیاوړتیا لپاره یې زیاتوي، چې د غونډې په ځای کې لا له وړاندې د امریکایي ځواکونو له لورې کلک امنیتي چمتووالی نیول شوی او افغان ځواکونه ورته نه وو پریښودل شوي.

پر پاکستان تورونه

جنرال رازق د پاکستان ضد دریځ له کبله یو له ترټولو مشهورو او محبوبو افغان جنرالانو څخه و.

ده په وروستیو کې د كندهار د سرحدي سیمو اړوند پرډیورنډ كرښې د پاکستان د اغزن تار لګولو عملي او وسله وال مخالفت کړی و.

پر هغه برید کې د امریکا د لاس لرلو مدعیان وایي، چې د ناټو قومندان سره د رازق د احتمالي لفظي شخړې دلیل هم د رازق پر دغه مخالفت د ناټو د قومندان نیوکه وه.

له پاکستان سره د جنرال رازق او دغه راز د طالبانو دښمني لکه لمر روښانه موضوع ده.

پر پاکستان د دغه برید د تنظیم تورلګونکي همدې ته په کتو سره، پاکستان د برید طراح او طالبان یې تطبیقونکي ګڼي.

دوی وروستیو رسنیز شویو جزیاتو ته اشاره کوي، چې له مخې یې برید افغان نفوذي سرتېري كړی او له بریده مخکې یې د پاکستان له کوټه ښار سره ټلیفوني اړیکې نیول شوې وې.

د چارواکو عجیب و غریب دریځونه

له دې سره څه، چې د جنرال رازق د مرګ معما پېچلې کوي، د افغان چارواکو عجیب و غریب دریځونه دي.

د افغانستان د ملي امنیت نوي سلاکار ډاکټر حمدالله محب د دغې دندې له پيل څخه وروسته پخپله لومړۍ مرکه کې وویل: لا ډېر وختي دی، چې پاکستان پر جنرال رازق په شوي برید کې په لاس لرلو تورن کړو.

ښاغلي محب، وویل چې دوی د پلټنو جزیاتو ته منتظر دي.

د افغانستان د بهرنیو چارو وزیر صلاح الدین رباني بیا د خپل پاکستاني سیال د ډاډګیرنې د ټلیفوني پيغام په ځواب کې هغه ته ویلي، چې پاکستان دې پخپل قلمرو کې د جنرال رازق د شهادت د موجوده عاملینو په نیولو کې مرسته وکړي.

له دې سره د افغانستان د حکومت اجرایه ریس ډاکټر عبدالله د وزیرانو شورا د اونیزې غونډې پرمهال د جنرال رازق په شهادت کې د امریکایانو لاس لرل رد کړل.

عبدالله وویل: رازق طالبانو او هغو هېوادونو شهید کړی، چې طالبانو ته یې پټنځایونه ورکړي.

د امریکا او رازق اړیکې

جنرال رازق، سره له دې چې تردې وړاندې له مخکیني ولسمشر حامد کرزي سره د نیږدې اړیکو له كبله د امریکایي رسنیو لخوا په ښه نوم نه یادیده، خو په وروستیو کې یې له امریکا سره اړیکې خوږې ښکاریدې.

رازق؛ په ځانګړي ډول د افغانستان او سویلي اسیا لپاره د امریکا د نوې ستراتیژۍ له اعلان څخه وروسته د دغې ستراتیژۍ له مهمو ملاتړ کوونکو څخه و.

ده په وروستیو کې حتا د حامد کرزي پر وړاندې هم له دې كبله توند دریځ غوره کړ، چې له امریکا سره یې د افغانستان پر امنیتي تړون د بیا کتنې غوښتنه کړې وه.

پایله

افغانان له هر ډول قومي، سیاسي او سمتي توپیر پرته تقریباً په یوه ډول د جنرال رازق شهادت خواشیني کړي.

دوی په بې صبرانه ډول غواړي پوه شي، چې یو محبوب او له ټولو ملاحظو سره پر وطن مېن جنرال یې د چا په لاس او څنګه شهید شو؟

ولیدل شي، چې افغان حکومت په دې برخه کې د پلټنو او پایلو څرګندیدو ژمنې عملي کولای شي، كه به د جنرال رازق په شان د لسګونه نورو مخورو څېرو د شهادت په شان د دغه شهادت معما هم همداسې معما پاتې کیږي.

د لیکوال/ لیکوالې په اړه

ارشاد رغاند

ارشاد رغاند ځوان لیکوال، څیړونکی او فعال دی چې د یاران لپاره په روانو سیاسي او ټولنیزو چارو لیکنې کوي.