زده کړې ګټه وټه

څو هغه اقتصادي اصطلاحات چې هر چا، خو د اقتصاد محصلینو ته ډیر ضرور دي

ژباړه: حشمت الله رحمتي

د هر څه د مخه لومړی بهتره ده چې د خپل مسلک په ټرمینالوژۍ ځان پوه کړو او بیا د خپل مسلک اړوند موضوعاتو ته سره ورښکاره کړو، محترمو لوستونکو هر کله چې مو په انګلیسي کې دې اصطلاح سره د انګلیسي ژبې د s حرف په اخیره کې ولید، نو ډیری وخت دغه اصطلاح بیا د علم لپاره استعمالیږي، لکه که یې economic ولیکو نو د اقتصاد مفهوم افاده کوي، او که چیرې د economics لفظ ولیکو نو بیا د اقتصاد د علم معنا ورکوي.

اوس راشئ چې یو څو هغه اقتصادی اصطلاحات چې د اقتصاد لفظ پکې کارول شوی وي په لنډو ټکو کې پرې ځان پوه کړو، تر څو په اقتصادي مباحثو کې په مناسب ځای کې استعمال کړو، او یا هم د اقتصاد د علم مربوطو منابعو د لوستولو څخه اغیزمن او پرځای مفهوم واخلو.

Economics اقتصاد
د اقتصاد علم په لغت کې اعتدال او منځلارۍ ته وايي او په اصطلاح کې په محدودو منابعو باندې خپلې نامحدودې غوښتنې پوره کولو ته وايي.
يا؛ د موجوده محدودو مبابعو څخه په اغیزمنهو موثره او مثمره توګه ګټه اخیستل، تر څو پرې خپل موجوده غوښتنې تسکین کړو.

اقتصادي انقلابEconomic Revolution
د یوې ټولنې په اقتصادي جوړښت کې بدلون ته ویل کیږي، یعنې د تولید په وسایلو(ځمکه، پانګه،بشري منابع او مدیریت)کې د ملکیت بدلون ته د اقتصادي انقلاب اصطلاح کارول کیږي.

اقتصادي بحرانEconomic depression (crisis)
هر کله چې په یو هیواد کې د اقتصادي فعالیتونو د ټیټیدو دوره وي، قیمتونه ټیټ وي، د خلکو د اخیستو قوت ټیټ وي، بیکارۍ سطحه ډیره لوړه وي، نو دغه ډول حالت ته د اقتصادي بحران اصطلاح کارول کیږي چې دا ډول پیښې ډیرې په سرمایه دارۍ هیوادونو کې پیښیږي.

اقتصادي تسلطEconomic Domination
د یو هیواد سیاسي کنټرول تامینول یا د یو هیواد نفوذ په بل هیواد باندې د اقتصادي امتیازاتو او لومړنیو موادو د لاسته راوړلو لپاره، همدارنګه خپلو محصولاتو ته پراختیا ورکول کیږي په منظور نور هیوادونو بازازونه په خپل واک کې راوستلو ته اقتصادي تسلط ویل کیږي.

اقتصادي ټولنپیژندنهEconomical Sociology
د ټولو هغو اقتصادي موثرو عواملو چې د اقتصادي پرمختګ او یا د اقتصادي وروسته والي سبب کیږي، د همدغو عواملو مطالعې ته اقتصادي ټولنپیژندنه وايي.

اقتصادي جبر Economic determinism
هر کله چې ټولنیز بدلون د اقتصادي ځواکونو د اثر لاندې وګڼل شي، دغه حالت ته اقتصادي جبر وايي.

اقتصادي خپلواکيLaissez fair Laissez Passer
فرانسوي لفظ دی چې مفهوم يې دی ( پریږدئ چې ويې کړي) او هدف ترې دا دی چې دولت باید اقتصادي کارونه په خپل حال پریږدي، او باید پکې لاسوهنه ونه کړي او ددې ترڅنګ په بازار دي هم شرطونه نه لګول کیږي.

منبع: اقتصادي اصطلاحات Http/www.economical terminology.com

د لیکوال/ لیکوالې په اړه

حشمت الله رحمتي