ټولنیز ژوند ژوند بڼه

نوښت مو د ژوند ښکلی کوي او ستونزې حلوي

ژباړه: حمیدالله حمیدي

خلاقیت او نوښت مانا دا چې په یوه نوې لارښوونه باندې د یوه کار کول، چې کېدای شي، پایله یې مثبته وي او یا هم منفي، له دې مه وېرېږئ، چې کومه پایله به لاس ته را نه وړئ. که مو مثبت پایله تر لاسه کړه، نو څومره ښه ده. که خدای مه کړه پایله یې منفي وه هم هېڅ خبره نه ده، دنیا خو څه اخر ته نه ده رسېدلې. بیا هڅه وکړئ، ډېرې لارې شته، چې کولای شي تاسو بریا ته ورسوي، خو په دې شرط، چې له هڅې لاس وا نه خلئ. د یوه کار ټول اړخونه وسنجوئ او په موقع سره د خطر په ډګر کې ګام کېږدئ.

خلاقیت یا نوښت په دې مانا دی، چې ته وکولای شې، د ستونزو د حل لپاره داسې څه تر سره کړې او یا یې نوي منځ ته راوړې، چې مخکې له دې چا دا ډول څه نه وي کړي او د کارونو په ګړنديتوب کې درسره پوره مرسته وکړي. کېدای شي همدا خلاقیت او نوښت ځینې وخت د دې لپار، چې تاسو هڅه کوئ، کارونه مو ښه پر مخ ولاړ شي، له داسې یوه څه سره مو مخامخ کړي، چې تاسو یې په اړه ان فکر هم نه وي کړی، هغه به منفي وي او یا هم مثبت. خو په هر صورت، دغه هڅه مو د دې لامل ګرځي، چې زموږ ژوند له یو نواخته حالت څخه ووځي او بدلون په کې راشي، نو هڅه مو باید دا وي، چې خلاق و اوسو.

تاسو حق نه لرئ، چې تل په یو ډول او تکراري ژوند وکړئ. تل موخه لرونکي اوسئ او هره ورځ په دې اړه فکر وکړئ، چې څنګه کولای شئ په خپل ژوند کې بدلون راولئ، د ښه کېدو پر لور ګام پورته کړئ او د ځان لپاره یو هوسا او په زړه پورې ماحول برابر کړئ او په خوښۍ سره په کې ژوند وکړئ.

که داسې وي، چې دېرش کاله تاسو په یوه اداره کې کار وکړئ او هر سهار د دفتر په موټر کې کار ځای ته ولاړ شئ او بېګا بیا د عملې په موټر کې کور ته را وګرځئ او په همدې یو ډول مو دا دېرش کاله تېرشي، کېدای شي دغه حالت ستاسو پر مغز منفي تاثیر وکړي او تاسو له هر ډول نوښت او خلاقیت څخه لرې وساتي. تل هڅه وکړئ، چې تنوع طلبه واوسئ او یوه مبتکرانه روحیه ولرئ. تاسو کولای شئ، چې کله کله له دفتر څخه د تلو لاره بدله کړئ او د شا او خوا د مغازو په اړه فکر وکړئ او ورته وګورئ.

له دندې څخه د وزګار کېدو څخه وروسته کولای شئ له بل همکار سره مو پارک ته ولاړ شئ او یا هم کله کله یوه شپه د خپلو خپلوانو کره وکړئ. یا هم دې ته ورته نور کارونه، چې په ذهن کې مو در کرځي تر سره یې کړئ، خلاصه دا چې یو کار تر سره کړئ تر څو ژوند درته یو نواخته او یو ډول نه وي.

په هغه څانګه او رشته کې، چې زده کړې مو په کې کړې دي لازمه تجربه او مهارت لاسته راوړئ. په دې برخې کې د زیاتې مطالعې په کولو سره ځان په یوه مسلکي او د دې برخې په کار پوه باندې بدل کړئ. څومره، چې په خپله رشته کې زیات معلومات او پوهه ولرئ په هماغه کچه به خلاق او نوښتګر فکر ولرئ. علم او پوهه تاسو ته هغه قوي وزرونه درکوي، چې بیا کولای شئ د خپلې خوښې هغه ځای ته پرې پرواز وکړئ، چې له دې مخکې ورته څوک نه دي رسېدلي. نو د دې کارونو په تر سره کولو کې ځنډ مه کوئ.

لازمه نه ده، چې د هرې کړنې په بدل کې تاسو ته جایزه درکړل شي او یا په کې ګټه وکړئ. دا چې وکولای شئ په خپل عالي فکر سره یو عالي او نوی کار تر سره کړئ دا خپله ستاسو لپاره یوه لویه لاسته راوړنه او ګټه ده. په دې کار سره ستاسو روحیه لوړېږي او کولای شئ خپلو ملګرو، دوستانو، وطنوالو او دونیاوالو ته په ښه ډول د خدمت جوګه شئ.

هغه استاد په نظر کې ونیسئ، چې کلونه کلونه په صنف کې په یو ډول خپلو زده کوونکو ته تدریس کوي، زده کوونکي یې هم په پوره دقت سره خبرو ته غوږ نه ږدي او له دې یو ډول مېتود څخه یې ستړي شوي وي، ځکه ښوونکی غواړي په دې کار سره یوازې خپله میاشت پوره کړي او تنخا واخلي، په دې اړه فکر نه کوي، چې څنګه کولای شم له دې هم په پورته رتبه کې کار وکړم، ځکه غوښتنه یې نه ده.

په څنګ کې ور سره یو بل ښوونکی، چې غواړي په ډیره مینه او پوره نوښت سره خپلو زده کوونکو ته درس وایي، هره ورځ غواړي د تېرې ورځې په نسبت زده کوونکو ته په یوه نوي، سیستم درس ورکړي، مخکې له دې چې درس پیل شي صنف کنټرول کړي، او زده کوونکو ته د درس لپاره انګیزه ورکړي او زده کوونکي هم په ډیره مینه د خپل ښوونکي درس ته غوږ نیسي او ان ځینې یې غواړي، د رخصتیو په ورځو کې هم له خپل ښوونکي سره اړیکه ولري او تل یې په یاد وي. روښانه خبره ده، چې دویم ښوونکی یو نوښتګر او خلاق ښوونکی دی او په دې سره یې خپل زده کووني دې ته واداره کړي، چې په پوره مینې سره ټولګي ته راشي او درس ووایي، چې همدا یې د ښوونکي د نوښتګر فکر پایله ده، چې په راتلونکې کې یوه ډله سالم وګړي ټولنې ته وړاندې کړي.

د لیکوال/ لیکوالې په اړه

حمیدالله حمیدي

حمیدالله حمیدي په 1388 کال کې په کابل کې د افغانستان تخنیکي او مسلکي زدکړو په انستیتیوت (ATVI) کې د کمپیوټر ساینس ډېپارټمنټ څخه فارغ شوی. له ۲۰۱۱ م کال راهېسې سپوږمۍ راډیو سره دنده پیل کړې.
له سپوږمۍ راډیو سره د کار کولو پر مهال یې د پښتو ادبیاتو د شپې پوهنځی لوستی او په ۱۳۹۶ کال کې د کابل د ښوونې او روزنې پوهنتون د پښتو ادبیاتو له څانګې فارغ شوی. حمیدي پر سپوږمۍ راډیو سربیره له نورو رسنیو سره هم همکاري کوي. په دې لړ کې له څه مودې راهېسې د یاران لپاره هم لیکنې چمتو کوي. په یاران کې د ښاغلي حمیدي د خپرو شویو لیکنو د بیا خپراوي حق د یاران له ادارې سره خوندي دی.